Debug với AI: đưa đúng ngữ cảnh để tìm đúng nguyên nhân

// Hai người khác nhau nhắn cho cùng một bot. Dùng lại cách thử offline: update giả + transformer.
import type { Update, UserFromGetMe } from "grammy/types";

import { taoBot } from "./src/bot.ts";
import type { Entry } from "./src/so-chi-tieu.ts";

const botInfo = {
  id: 1, is_bot: true, first_name: "Sổ chi tiêu", username: "so_chi_tieu_bot",
  can_join_groups: false, can_read_all_group_messages: false, supports_inline_queries: false,
  can_connect_to_business: false, has_main_web_app: false, has_topics_enabled: false,
  allows_users_to_create_topics: false, can_manage_bots: false, supports_join_request_queries: false,
} satisfies UserFromGetMe;

const so: Entry[] = []; // giống src/chay-bot.ts: cả bot có đúng một cuốn sổ
const bot = taoBot("token-gia", so, { botInfo });
let traLoi = "";
bot.api.config.use(async (_prev, _method, payload) => {
  traLoi = (payload as { text?: string }).text ?? "";
  return { ok: true, result: { message_id: 0, date: 0, chat: { id: 0, type: "private", first_name: "" }, text: "" } } as never;
});

const luc = Math.floor(new Date("2026-12-01T06:30+07:00").getTime() / 1000);
let updateId = 0;
function nhan(id: number, ten: string, text: string): Update {
  const nguoi = { id, is_bot: false, first_name: ten };
  return { update_id: ++updateId, message: { message_id: updateId, date: luc, chat: { id, type: "private", first_name: ten }, from: nguoi, text } };
}

for (const [id, ten, text] of [[42, "Mình", "cà phê 35k"], [77, "Bạn mình", "trà sữa 32k"], [42, "Mình", "/tong"]] as const) {
  await bot.handleUpdate(nhan(id, ten, text));
  console.log(`${ten} (id ${id}) nhắn "${text}" → ${traLoi}`);
}

Mình (id 42) nhắn "cà phê 35k" → Đã ghi: cà phê, 35.000đ
Bạn mình (id 77) nhắn "trà sữa 32k" → Đã ghi: trà sữa, 32.000đ
Mình (id 42) nhắn "/tong" → Tháng 12/2026: 2 khoản, tổng 67.000đ

// Xử lý một tin nhắn theo SPEC.md (v1.2): ghi khoản chi, hoặc trả lời lệnh.
// Dữ liệu tạm giữ trong bộ nhớ; các tập sau mới lưu vào database.
import { parseExpense } from "./parse-expense.ts";

export type Entry = { note: string; amount: number; at: Date };

const HUONG_DAN = 'Mình chưa hiểu. Nhắn kiểu "cà phê 35k" để ghi một khoản chi, hoặc /tong để xem tổng tháng này.';

// Tạo MỘT lần rồi dùng lại: tạo Intl.DateTimeFormat mới ở mỗi lần gọi chậm hơn hàng chục lần (xem do-toc-do.ts).
// "en-GB" vì nó trả về đúng "12/2026"; "vi-VN" trả về "tháng 12, 2026".
const THANG_VN = new Intl.DateTimeFormat("en-GB", { timeZone: "Asia/Ho_Chi_Minh", month: "2-digit", year: "numeric" });

// Tháng/năm theo giờ Việt Nam, kể cả khi máy chủ chạy theo giờ UTC.
function thangVN(date: Date): string {
  const parts = THANG_VN.formatToParts(date);
  const month = parts.find((p) => p.type === "month")?.value;
  const year = parts.find((p) => p.type === "year")?.value;
  if (!month || !year) throw new Error(`Không tách được tháng/năm từ ${date.toISOString()}`);
  return `${month}/${year}`;
}

const vnd = (n: number) => `${n.toLocaleString("vi-VN")}đ`;

export function tongThang(entries: Entry[], now: Date): string {
  const thang = thangVN(now);
  const trongThang = entries.filter((entry) => thangVN(entry.at) === thang);
  if (trongThang.length === 0) return `Tháng ${thang} chưa có khoản chi nào.`;
  const tong = trongThang.reduce((sum, entry) => sum + entry.amount, 0);
  return `Tháng ${thang}: ${trongThang.length} khoản, tổng ${vnd(tong)}`;
}

export function handleMessage(text: string, now: Date, entries: Entry[]): string {
  const message = text.trim().normalize("NFC");
  // Tin nhắn bắt đầu bằng "/" là lệnh, không bao giờ là khoản chi (spec v1.2).
  if (message.startsWith("/")) {
    const lenh = message.toLowerCase();
    if (lenh === "/tong" || lenh === "/tổng") return tongThang(entries, now);
    return `Mình chưa có lệnh ${message.split(/\s/)[0]}. Nhắn /tong để xem tổng tháng này.`;
  }

  const expense = parseExpense(message);
  if (!expense) return HUONG_DAN;
  entries.push({ ...expense, at: now });
  return `Đã ghi: ${expense.note}, ${vnd(expense.amount)}`;
}

Bối cảnh: bot Telegram ghi chi tiêu, TypeScript chạy thẳng bằng Node 22 (không build), grammY 1.46.0.
Spec (SPEC.md v1.2): mỗi người dùng nhắn khoản chi cho bot; /tong trả tổng tháng này của NGƯỜI ĐÓ.

Lỗi: khi có hai người cùng nhắn cho bot, /tong của người này cộng cả khoản chi của người kia.

Tái hiện (không cần token): TZ=UTC node hai-nguoi-dung.ts
<dán nội dung hai-nguoi-dung.ts>

Kết quả thật:
Mình (id 42) nhắn "cà phê 35k" → Đã ghi: cà phê, 35.000đ
Bạn mình (id 77) nhắn "trà sữa 32k" → Đã ghi: trà sữa, 32.000đ
Mình (id 42) nhắn "/tong" → Tháng 12/2026: 2 khoản, tổng 67.000đ

Kết quả mong muốn ở dòng cuối: Tháng 12/2026: 1 khoản, tổng 35.000đ

Code liên quan:
<dán src/bot.ts>
<dán src/chay-bot.ts>
<dán src/so-chi-tieu.ts>

Đã loại trừ:
- parseExpense đọc đúng số tiền: 16 test xanh.
- tongThang tính đúng với một người: 7 test trong so-chi-tieu.test.ts xanh.

Yêu cầu:
1. Chỉ ra nguyên nhân, trích đúng file và dòng. Chưa sửa code.
2. Đề xuất 2 cách sửa. Với mỗi cách: những file nào phải đổi, test nào phải sửa, và nơi nào khác đang gọi
   hàm bị đổi chữ ký.

// Chạy bot thật: BOT_TOKEN=<token từ @BotFather> node src/chay-bot.ts
import { taoBot } from "./bot.ts";
import type { Entry } from "./so-chi-tieu.ts";

const token = process.env.BOT_TOKEN;
if (!token) throw new Error("Thiếu biến môi trường BOT_TOKEN (lấy từ @BotFather trên Telegram).");

const so: Entry[] = []; // tạm giữ trong bộ nhớ: tắt bot là mất
const bot = taoBot(token, so);
await bot.start({ onStart: (me) => console.log(`Bot @${me.username} đang nhận tin nhắn. Nhấn Ctrl+C để dừng.`) });

// Nối app sổ chi tiêu với Telegram qua grammY. Mọi logic vẫn nằm trong handleMessage.
import { Bot, type BotConfig, type Context } from "grammy";

import { handleMessage, type Entry } from "./so-chi-tieu.ts";

// donVi chỉ để minh họa lỗi đơn vị thời gian trong bài; code thật luôn dùng "giay".
export function taoBot(token: string, so: Entry[], config?: BotConfig<Context>, donVi: "giay" | "mili-giay" = "giay"): Bot {
  const bot = new Bot(token, config);

  // "message:text" chỉ khớp tin nhắn MỚI có chữ: không khớp ảnh, sticker hay tin nhắn được sửa.
  bot.on("message:text", async (ctx) => {
    // Telegram gửi thời điểm theo GIÂY (Unix time), còn Date của JavaScript cần mili giây.
    const luc = new Date(donVi === "giay" ? ctx.message.date * 1000 : ctx.message.date);
    await ctx.reply(handleMessage(ctx.message.text, luc, so));
  });

  // catch là một HÀM nhận error handler. Không có nó, lỗi trong handler sẽ làm bot dừng nhận tin.
  bot.catch((err) => console.error(`Lỗi khi xử lý update ${err.ctx.update.update_id}:`, err.error));
  return bot;
}

// Nối app sổ chi tiêu với Telegram qua grammY. Mọi logic vẫn nằm trong handleMessage.
import { Bot, type BotConfig, type Context } from "grammy";

import { handleMessage, type Entry } from "./so-chi-tieu.ts";

// donVi chỉ để minh họa lỗi đơn vị thời gian ở bài trước; code thật luôn dùng "giay".
export function taoBot(token: string, config?: BotConfig<Context>, donVi: "giay" | "mili-giay" = "giay"): Bot {
  const bot = new Bot(token, config);
  // Mỗi người dùng Telegram một cuốn sổ riêng, theo id của họ. Trước đây cả bot dùng chung một mảng.
  const soTheoNguoi = new Map<number, Entry[]>();

  // "message:text" chỉ khớp tin nhắn MỚI có chữ: không khớp ảnh, sticker hay tin nhắn được sửa.
  bot.on("message:text", async (ctx) => {
    const nguoi = ctx.from.id;
    let so = soTheoNguoi.get(nguoi);
    if (!so) {
      so = [];
      soTheoNguoi.set(nguoi, so);
    }
    // Telegram gửi thời điểm theo GIÂY (Unix time), còn Date của JavaScript cần mili giây.
    const luc = new Date(donVi === "giay" ? ctx.message.date * 1000 : ctx.message.date);
    await ctx.reply(handleMessage(ctx.message.text, luc, so));
  });

  // catch là một HÀM nhận error handler. Không có nó, lỗi trong handler sẽ làm bot dừng nhận tin.
  bot.catch((err) => console.error(`Lỗi khi xử lý update ${err.ctx.update.update_id}:`, err.error));
  return bot;
}

Mình (id 42) nhắn "cà phê 35k" → Đã ghi: cà phê, 35.000đ
Bạn mình (id 77) nhắn "trà sữa 32k" → Đã ghi: trà sữa, 32.000đ
Mình (id 42) nhắn "/tong" → Tháng 12/2026: 1 khoản, tổng 35.000đ

# pass 7
# fail 0
# pass 16
# fail 0

--- thời điểm tính theo GIÂY (đúng) ---
C:\...\05-debug-cung-ai\node_modules\grammy\out\bot.js:224
            throw new Error("Bot not initialized! Either call `await bot.init()`, \
                  ^

Error: Bot not initialized! Either call `await bot.init()`, or directly set the `botInfo` option in the `Bot` constructor to specify a known bot info object.
    at Bot.handleUpdate (C:\...\05-debug-cung-ai\node_modules\grammy\out\bot.js:224:19)
    at chay (file:///C:/.../05-debug-cung-ai/thu-offline.ts:56:15)

thu-offline.ts(45,52): error TS2554: Expected 1-3 arguments, but got 4.